Budownictwo - Budownictwo - zagadnienia
ROZWÓJ BUDOWLANY. 1) Zakup działki(np.: własność indywidualna, użytkowanie wieczyste) 2)Wydział geodezji i Gospodarki Gruntami wydaje mapę terenu 3)Architekt miejski "warunki zabudowy działki"+ ewentualne "standardy akustyczne"+ ewentualnie analizuje możliwości korekty "Miejscowego planu zagospodarowania" 4)Ekspertyza o uciążliwości: a)sanepid-tło zanieczyszczeń powietrza b)standardy akustyczne (lakiernia: ścieki- zamknięty obwód, hermetyzacja obiektu). Zatwierdzenie lub uzgodnienie: -UW-Wydział Ochrony Środowiska, -Wojewódzki Inspektor Sanitarny. 5)Koncepcja: a)zapewnienie dostawy energii elektrycznej, b)zapewnienie wody i ścieków. c)uzgodnienie planu realizacyjnego z Wydziału Geodezji i gospodarki Gruntami oraz Zespołem Uzgodnienia Dokumentacji. 6)Projekt: a)badania gruntu (geolog), b)zatwierdzenie: -terenowy inspektor sanitarny, -Komenda Woj.Straży Pożarnej. 7)UM(Architekt): a)wydanie pozwolenia na budowę, b)dziennik budowy, c)tablica informacji budowy. TYPIZACJA W BUDOWNICTWIE.: -projektowanie, -wykonawstwo, -kształtowanie elementów konstrukcji instalacji i wyposażenia. Koordynacja wymiarowa- dobór współzależnych wymiarów przy projektowaniu i wykonastwie obiektów budowlanych, zapewniający zestawialność elementów budowli. Koordynacja modularna- koordynacja wymiarowa, bazująca na określonym module wymiarowym, będącym jednostką długości, którego krotnościami są wszystkie skoordynowane elementy budynków. Moduły pochodne: -multimoduły(Mm), -submoduły(M/m.). Wymiar modularny: WM=n*M. n -dowolna liczba. Przy występowaniu spoiny s otrzymujemy wymiar teoretyczny: WT=n*M.-s s -wymiar spoiny lub przerwy między elementami. Układ zestawczy z elementami dopełniającymi: WT=n*M.-s-+c. W celu ułatwienia projektowania posługujemy się siatkami modularnymi: -sześciokątne, -linii krzywych. W Polsce w budownictwie obowiązuje moduł M.=10cm. wymiar poziomej siatki projektowej dla budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej bazują na multimodule: 6M.=60cm. Zunifikowanie wysokości kondygnacji brutto (od wierzchu stropu do wierzchu stropu w stanie surowym): a)w bud. mieszkalnym: -dla kondygnacji podziemnych 250cm i 280cm, -dla nadziemnych 280cm b)w bud.użyteczności publicznej odpowiednio: -300,330,360cm, -od 300 do 600cm, w odstopniowaniu co 30cm. tolerancja wymiarowa T: Element tolerancyjny w systemie modularnym: T=Og - Od , T=Wmax - Wmin ,W- największy lub najmniejszy dopuszczalny wymiar, element w produkcji. Koordynacja wymiarowa zapewnia: a)zestawialność prefabrykatów, b)możliwość zamiany i wymiany elementów, c)optymalną typizację (prefabrykacja, transport, montaż). Koordynacja modularna: -liniowa, -powierzchniowa, -przestrzenna. Utrata ciągłości wymiarowania modularnego (przerwa w koordynacji modularnej) -miejscowa (gdy całość budynku zachowuje wym.modularne a tylko niektóre części konstr.mają wym.niemodularne np.: fundamenty pod maszyny). Usytuowanie ścian względem osi modularnych: a)wewn.ściany konstr.nośne i samonośne stawia się osiowo, b)zewn.ściany nośne stawia się w ten sposób, żeby odległość wewn.poierzchni ściany od osi modularnej była równa połowie grubości płyty wewn.ściany nośnej, c)zewn.ściany samonośne i niekonstrukcyjne (osłonowe) mogą być usytuowane dowolnie. Szerokie złącza- równe grubości ściany pozwala na najdalej posuniętą unifikację wymiarów, lecz gdy mniej niż 4 ściany deskowanie jednostronne lub dwustronne. Dążymy do ograniczenia liczby typów płyt o odmiennych wymiarach. OBLICZENIA STATYCZNE. 1)Ustalenie schematu statycznego+analiza stateczności budynku. 2)Zestawienie obciążeń. 3)Obliczenie sił wewn. 4)Wymiarowanie konstrukcji: -metoda naprężeń dopuszczalnych *prawo Hooke`a ?dop=k1*?prop , k1- wsp.pewności, -metoda odkształceń plastycznych (obliczanie obciążenia odpowiadającego osiągnięcia przez materiał granicy plastyczności) p?p(Ro*k2), -metoda stanów granicznych. Stan graniczny nośności- należy utożsamiać z granicą tolerancji dla niekorzystnych losowych odchyleń obciążeń i nośności elementów konstrukcji od wartości oczekiwanych S: P(R?S), P( ?=R/S), R,S- wielkości losowe (nośność, obciążenie), ?- wsp.bezpieczeństwa. Stany graniczne użytkowania -po osiągnięciu których konstr.przestaje odpowiadać założonym wymaganiom użytkowym: -stan graniczny przemieszczeń, -s.g. pojawienia się rys, -s.g. rozwarcia rys. OBCIĄŻENIA. Obciążenie- wszelkie działanie fizyczne, które zmienia stan systemu konstrukcyjnego (powoduje naprężenia, odkształcenia, przemieszczenia, zarysowania). Obciążenie jest: -siłą uogólnioną lub zespołem sił skupionych lub rozłożonych działających na konstr.bezpośrednio, -wymuszeniem lub ograniczeniem odkształceń konstrukcji (obc.pośrednie). Obciążenie stałe- obc.,którego kierunek, wartość, i położenie pozostają niezmienne w czasie użytkowania budowli lub w innym rozpatrywanym okresie, np.: w okresie montażu lub remontu. Obciążenie zmienne- obc.,którego wartość, kierunek i położenie mogą się zmienić w czasie użytkowania budowli lub w innym rozpatrywanym okresie. Obciążenie zmienne technologiczne- obc.wynikające z założonej eksploatacji budowli. Obciążenie zmienne montażowe- obc.elementów lub konstr.powstające w stadium budowy, montażu lub remontu budowli. Obciążenie zmienne środowiskowe- obc.wywierane na konstr.przez naturalne środowiska, w których się ona znajduje lub mające swe źródła w tych środowiskach. Obciążenie statyczne- obc.,którego wartość przyrasta powoli, nie wywołując sił bezwładności w konstrukcji. Obciążenia dynamiczne- obc.działające udarowo lub cyklicznie, wywołujące siły bezwładności w konstr. POSADOWIENIE BUDYNKÓW- FUNDAMENTY. Części konstrukcji: -nadziemna, - podziemna, -podłoże gruntowe. Głębokość posadowienia budynku: -względy użytkowe, -położenie warstwy nośnej, -wypieranie gruntu, -osiadanie, -przemarzanie, -podmycie fundamentu, -spadek terenu. Fundamenty dzielimy na: a)bezpośrednie: -płytkie, -głębokie (ławy, stopy, ruszty, płyty, skrzynie) b)pośrednie: -specjalne: o które konstr.opiera się punktowo: filary, studnie pale. Materiał: -ceglane, -kamienne, -betonowe, -żelbetowe (monolityczne lub prefabrykowane). Ławy murowane (z kamienia lub cegły). Ławy betonowe i żelbetowe. Grunt niejednolity -możliwe nierównomierne osiadanie i zginanie podłużne ławy. Budynek zlokalizowany na zboczu- poziome ławy fundamentowe. Stopy fundamentowe: -piramidalna, -schodkowa, -płytowa. Stopy betonowe: a<2,0m. -schodkowa, a?2,0 -piramidalne. Stopy żelbetowe: zmniejszenie wysokości ze względu na rozchodzenie się naprężeń ściskających w betonie: schodkowe- h?35cm -jedna odsadzka, 35
Schody drewniane-do wykonywania najczęściej stosujemy drewno iglaste, a w mniejszym zakresie liściaste. Rozróżnia się schody drewniane: a)drabiniaste- stosowane w domach jednorodzinnych jako strychowe, piwniczne, a ponadto w bud.gosp., magazynowym. Składają się z belek policzkowych-drewnianych i podnóżków tworzących stopnie. Podnóżki są mocowane w wyżłobieniach w policzkach i połączone z nimi na jaskółczy i półjaskółczy ogon. Ponadto dla zwiększenia sztywności policzki ściąga się śrubami umieszczonymi pod podnóżkami. B) policzkowe- składają się z belek policzkowych, przednóżków i podnóżków. Policzki wykonane są z belki. W scodach tych stosuje się dwa rozwiązania sposobów osadzenia stopni w policzkach: -wsuwanie podnóżków i przednóżków w wycięte rowki w policzkach, -najpierw osadza się podnóżki i przednóżki w gniazdach wyciętych w jednym policzku, a potem nakłada się drugi policzek i oba policzki ściąga śrubami. C)siodłowe- w schodach tychpoliczki mają od góry wycięcie schodkowe dostosowane do wymiarów stopni. Na wycięte zgodnie z wymiarami stopni belki policzkowe nakłada się podnóżki i przymocowuje do policzków wkrętami. Schody żelbetowe monolityczne- A)monolityczne z biegami wspornikowymi. Składają się z płyt biegowych utwierdzonych jednostronnie w ścianie nośnej i płyt spocznikowych oddzielonych od nich szczeliną dylatacyjną. Natomiast w budynkach o konstr.szkieletowej płyty biegowe mocuje się w belce żelbetowej. Spoczniki mogą być rozwiązane jako płyty wspornikowe albo mogą być obustronnie oparte na ścianach klatki schodowej. B)monolityczne z belkami policzkowymi. W schodach tych płyty biegowe oparte są: -dwoma końcami na belkach policzkowych, -oparte jednym końcem na murze, a drugim na belce policzkowej. Belki policzkowe najczęściej wystają do dołu, przy czym spotyka się również rozwiązanie, że policzki wystają ku górze i wykorzystywane są jako balustrada klatki schodowej. Płyty biegowe i policzki łączy się z belkami spocznikowymi. C)monolityczne z belkami spocznikowymi. Głównymi elementami nośnymi tych schodów są belki spocznikowe, na których opierają się płyty biegowe i spocznikowe. Spoczniki mogą opierać się np.:- z jednej strony na murze, a z drugiej na belce spocznikowej, -na dwóch belkach spocznikowych. Schody te mogą być także stosowane w budynkach o konstrukcji szkieletowej, ponieważ nadają się do punktowego podparcia słupami. D)monolitycznie w formie płyty załamanej (bez belek spocznikowych lub policzkowych). Rozwiązania te stosuje się gdy zależy nam na wykonawstwie gładkiej powierzchni podniebienia schodów lub gdy nie ma możliwości oparcia schodów na podłużnych ścianach klatki schodowej. Pod względem statycznym schody te stanowią jednoprzęsłową belkę wolnopodpartą o znacznej rozpiętości, dlatego też grubość płyty jest znaczna. Schody żelbetowe prefabrykowane. A)Z prefabrykatów drobnowymiarowych. W budynkach o ścianach wykonywanych z drobnych elementów stosuje się schody z prefabrykowanych stopni wspornikowych, które dostarcza się na budowę w stanie wykończonym. Stopnie osadza się w bruzdach wykonanych w ścianie klatki schodowej. Kolejne stopnie biegów opierają się na niej położonych, a spoiny między stopniami wypełnia się zaprawą cementową. W schodach tych płyty spocznikowe wykonuje się jako wspornikowe, które osadzone są w poprzecznych ścianach klatki schodowej lub wolnopodparte i są osadzone w podłużnych ścianach. Płyty spocznikowe najczęściej wykonywane są monolitycznie. B)Z prefabrykatów wielkowymiarowych. Stosowane w budynkach wielokondygnacyjnych. Składają się z: -płyt biegowych, -spocznikowych międzypiętrowych, -spoczników piętrowych tzw: podestów. Końce biegów są odpowiednio wyprofilowane i dostosowane do oparcia na płytach spocznikowych. Schody metalowe. Stosowane są rzadko mimo, że są znacznie lżejsze od schodów żelbetowych, a ich podstawową wadą jest spadek wytrzymałości po ogrzaniu do temp.ponad 500oC. W związku z tym stosowane są głównie jako schody pomocnicze w halach przem. Najczęściej wykonywane są jako policzkowe. Stopnie schodów wykonywane są między policzkami lub na wierzchu policzków. Schody te składają się najczęściej z jednego biegu lub są wykonywane jako kręte. Wykończenie strukturalne schodów- polega na: -zwiększenie odporności na ścieranie, -polepszeniu wyglądu (lastryko gładkie, lastryko szorstkie), -wyprawienie podnóżków zaprawą z okruchami krzemu, -krawędzie stopni zabezpiecza się listwą lub kątownikiem, -okładziny z kamieni naturalnych lub sztucznych, -chodniki-w budynkach reprezentacyjnych, -okładziny z drewna. POCHYLNIE. Mogą być: krzywoliniowe lub złożone z odcinków prostych. Stosuje się wówczas gdy: -jeżeli różnica poziomów wewn.pomieszczenia wymaga biegu zawierającego mniej niż 3 stopni, -w szczególnych przypadkach, -w bud.dla inwalidów, -garaże wielopiętrowe. Warunki: -nachylenie pochylni dla stałego ruchu ludzi ?6-15%, -w miejscach nieoświetlonych i na drogach ewakuacyjnych ?10%, -w garażach wielopiętrowych dla samochodów osobowych 15%, w linii śrubowej 14%, -przy wjeździe do indywidualnego garażu i karbowanej powierzchni.? 25%. DŹWIGI. Uzupełnienie biegów schodowych, ale nie mogą ich zastąpić. Mogą być: osobowe, meblowo-osobowe, towarowe, szpitalne. Dźwigi osobowe montuje się w budynkach biurowych i mieszkalnych posiadających > 5 kondygnacji. W budynkach > 11 kondygnacji powinny być dwie w tym jedna meblowo-osobowa. Jeżeli są przejścia łączące klatki schodowe, to w każdej klatce wystarczy jeden dźwig. Części składowe dźwigu: szyb, kabina, maszynownia z maszynami, przeciwwaga kabiny. Instalacje: sterowanie, oświetlenie, sygnalizacja bezpieczeństwa. ŚCIANY. Ściana jest to element pionowy lub ukośny ograniczający wnętrze budowli, stanowiący przegrodę cieplną, dźwiękową lub wzrokową przedzielający pomieszczenia wewnątrz budowli i przenoszące obciążenia na fundament. Podział zależnie od funkcji: -konstrukcyjno osłonowe (zewn.), -konstrukcyjne(wewn.), -osłonowe(zewn.), -działowe(wewn.), -ogniowe. Zależnie od użytego materiału: -z drewna i materiałów drewnopochodnych,- cegły i wyrobów ceram. ,-z kamienia natur. ,-z betonów, gipsu, szkła, blach, tworzyw sztucznych. Zależnie od budowy: -masywne, -szkieletowe, -warstwowe, -szczelinowe. Ściany dla budynku tradycyjnego: a)mury z kamieni natur., b)murowane z cegły, c)z elementów drobnowymiarowych wielocegłowych, d)z bloczków, e)z pustaków, f)z drewna: -pełne (wieńcowe), -szkieletowe. Dla budown.uprzemysłowionego: a)wypełniające (w konstr.szkieletowych), b)monolityczne, c)prefabrykowane: -z elementów średniowymiarowych, -z wielowymiarowych. Ściany z kamieni naturalnych: Mury dzikie-z kamieni palonych nie drobionych dowolnego kształtu, -z kamieni łamanych niesortowalnych na zaprawie lub na sucho. Mury z kamienia łamanego- z sortowanych kamieni łamanych z kamieniołomów; każdy kamień w murze powinien być ułożony tak, aby zachowywał trwałą równowagę bez pomocy drobnych kamieni i bez naniesienia zaprawy. Mury cyklopowe:- których licowe powierz.są wykonane z dokładnie przycinanych i dopasowanych kamieni, wnętrze z kamieni łamanych dopasowanych do kamieni licowych-stateczność zespołu kamieni. Mury mozaikowe: od strony licowej dopasowane kamienie w kształcie prostokątów lub trapezów bez zachowania ciągłości spoiw wspornych. Mury z ciosów: ciosy układane na klinach drewnianych, spoiny (poziom 8-12mm., pion 5-8mm.) Ściany drewniane. Zalety: -stosunkowo wysoka izolacyjność cieplna, -mały ciężar (na gruntach słabych), -brak procesów mokrych przy wznoszeniu. Wady: -podatność na zagrzybienie i gnicie, -możliwość zniszczen.przez owady, -materiał palny. Spoiny- zabezpieczenie od przewiewania i przemarzania (pakuły, wełna drzewna, mech), -zabezp.przed zawilgoceniem (zamazywane od zewn.zaprawą wapienną, glinianą lub odeskowanie). Zabezpiecz.pzred przesunięciem elementów ścian: a)kołki toczone z twardego drewna: -rozstaw około 1m, -jeden lub dwa rzędy, b)złącza naroży: -z ostatkami, -bez ostatków, -połączenie ściany wewn.w jaskółczy ogon. Ściany szkieletowe: a)ściany sumikowo-łątkowe, b)mur pruski (zimny, nieracjonalny): -szkielet drewniany, - wypełnienie (1/2 lub 1 cegła), -tynk licuje z płaszczyzną zewn szkieletu, połączenie słupów z wypełnieniem ceglanym, -na listwy trójkątne, -za pomocą gwoździ. C)ściany szkieletowe deskowe. Cały budynek z dwóch sortymentów desek: -grubszych na szkielet, -cieńszych na poszycie (deskowanie poziome, pionowe), -płyty pilśniowe, -paździerzowe, -suchego tynku gipsowego. D)szkieletowe pospolite: -szkielet (słupy, belki z krawędziaków z zastrzałami ukośnymi), -szkielet z ukośnym deskowaniem, e)z elementów prefabrykowanych: -szkielet z łat, -termoizolacja, -opierzenie i deski, płyty pilśniowe twarde. Ściany murowane. Zaprawy: wapienna, cementowa, cem-wap, wap-gipsowa. Grubość spoin w murach z cegły: -poziome 12-15mm, pionowe 10mm. Położenie cegieł w murze: -na płask, -na rąb, -na stojąco. Warstwy w murze: a)płaskie: -wozówkowe, -główkowe, b)rolkowe (rębowe) w nietynkowanych murach dla ożywienia elewacji: -przy zwieńczeniach ścian szczytowych, -w murach podokiennych, -w gzymsach. Wymiary cegieł:- do lat 50-tych 27x13x6, -pełna zwykła 25x12x6,5, -dziewiątka 18,5x12x6,5, -szóstka 12x12x6,5, -trójka 5,5x12x6,5, -beleczka 25x5,5x6,5, -modularna 28,8x10,4(22)x8,8. Oznaczenia warstw: -zależnie od położenia w cegły w licu (dla ścian o gr.=wielokrotności wymiaru cegły), -zależnie od zakończenia warstwy (gr.ściany=wielokrotność+1/2 cegły).
Wiązania cegieł w murach: -pospolite (zwykłe, blokowe, kowadełkowe), -krzyżykowe (weneckie), -gotyckie (polskie), -wielorzędowe (amerykańskie). Wiązanie pospolite. Układanie na przemian warstw g3ówkowej i wozówkowej (wyj1tek ?ciana o gr. 1/2 ceg3y). 1/2 ceg3y-przesuniźcie s1siednich warstw o1/2 c lub 1/4 c, 1 c-przesuniźcie poprzecznych spoin s1siednich warstw o 1/4 c, >1 c-zakończenie s1siednich warstw: -dziewi1tki u3oaone wozówkowo, -dziewiątki ułożone główkowo. Wiązanie krzyżykowe- tym różni się od wiązania pospolitego, że w zakończeniu co drugiej warstwy wozówkowej dodatkowo położono cegłę połówkową lub zwykłą. Wiązanie gotyckie. Zostało zaniechane bo: -jest pracochłonne (wymaga dziewi1tek i szóstek lub przycinania cegie3), -czź?ę spoin pod3uanych nie jest przewi1zana, -sk3ada siź z warstw jednego typu przesuniźtych wzglźdem siebie o 3/4 ceg3y. Wiązanie wielorzędowe: -składa się z 4 warstw przy czym w murze powtarza się 3 i 4 warstwa uzyskując cykl 6 warstwowy, -spoiny podłużne pionowe mogą być puste lub wypełnione zaprawą (te pierwsze są termoizolacyjne). Mury z ceramiki drążonej: -nie należy stosować murów z ceramiki drążonej do fundamentów oraz cokołów do wysokości 0,5m, -nie należy stosować do przewodów dymowych spalinowych i wentylacyjnych, -nie dopuszcza się wykonania bruzd do instalacji. Ściany z dziurawki: powierz. zew. Rokowane równolegle do otworów co zwiększa przyczepność zaprawy. Zastosowanie: -ściany działowe, -zew. (gdy odporne na działanie mrozu w stanie zawilgocenia). Wiązania - pospolite. Ściany z kratówki: typ: K1-250x120x65, K2-250x120x140. Kratówki nieodporne na działanie mrozu powinny być oznaczone przez skropienie stosu żółtą farbą. Ściany z pustaków: pustaki MAX-nowoczesny ceramiczny materiał budowlany, -mniejsza pracochłonność robót murarskich, -wymiary dostosowano do modułu M10, -termoizolacyjność Wiązania w murze: -pustaki układane drążeniami pionowo(układanie drążeniami poziomo zmniejsza wytrzym. muru 2-2.5 raza), -pustaki uzupełniające U21/23. Inne pustaki: UNI, UNI MAX, SZ-32(szczelinowe). Wiązania murów przenikające się. Zasady dotyczące wiązania pospolitego: -warstwa wozówkowa przechodzi w sposób ciągły przez miejsce przenikania, a warstwy główkowe muru poprzecznego przylegaj1 do niej w strefie przenikania, -spoiny poprzeczne warstwy wozówkowej w s1siedztwie krawździ ?ciany warstwy g3ówkowej musz1 byę odsuniźte od niej o 1/4 lub 3/4 d3ugo?ci ceg3y. Węgarki- część ściany wysunięta z lica ościeży stanowiąca oparcie dla ościeżnicy lub krosna. Ościeże- powierzchnia ściany wyznaczona przez płaszczyzny prostopadłe lub nachylone pod kątem do lica tej ściany, ograniczające otwór okienny, drzwiowy w ich obrysie. Ścieżnica (futryna) -rama zamocowana nieruchomo w ościeżu służąca do zawieszania skrzydeł okiennych i drzwiowych. Krosno -rama zastępująca ościeżnicę lub stosowana jest jako jej uzupełnienie, w oknach skrzynkowych. Połączenia starego muru z nowym: a)sztywne: -strz a)sztywne: -strzępiami zazębionymi (końcowymi, bocznymi), -strzępiami uciekającymi b)dylatacyjne: -ze szczeliną stykową, -ze szczeliną zazębioną, -ze szczeliną wrębową. Strzępia zazębione końcowe: a)z niezrównoważonymi główkami końcowymi, b)strzępia równoważne. Strzępia uciekające: -wykonuje się we wiązaniu krzyżykowym, -łagodnie rozłożone (na długość L) efekty osiadania, -schodki o wymiarach o,25cx0,25c.Możliwość umieszczania szczelin dylatacyjnych: -w miejscach mało widocznych, -w załamaniach bryły budynku, -obok rur spustowych Pochylone licowe powierzchnie muru: zastosowanie: (wieże, ściany oporowe, filary) -wykonanie przez ukośne ucięcie cegieł i rozsunięcie niektórych spoin podłużnych, -wykonanie przez załamanie spoin wspornych, odchylenie ? 1/20, -wykonane przez ułożenie pochyły warstw, odchylenie > 1/20.Pustaki wentylacyjne ceramiczne: -wyłącznie jedno przewodowe, (wymiary - wys.29 cm, przekrój: -typA 188x188, -typB 250x188, -typC 250x250.)) Inne: -ceramiczne pustaki do przewodów dymowych, -kominowe z betonu żaroodpornego, jedno-, lub dwuprzewodowe. Zastosowanie: do budowy przewodów wentylacyjnych głównie w budynkach mieszkalnych murowanych. Gzymsy - poziome warstwy muru wystające poza lico ściany, -główne(wieńczące), -międzypiętrowe, -cokołowe, -nad otworami, -wewn. Podział ze względu na materiał:, -kamienne, -ceglane, -żelbetowe, -prefabrykowane, -monolityczne. Podstawowe warunki: -moment wywracający i utrzymujący 1,5 Mw ? Mu , -długość max. Lub odległość pomiędzy przerwami dylatacyjnymi gzymsów, ścianek kolankowych itp. elementów poddanych wahaniom. Nadproża - przejmują obciążenia ze ściany nad otworem oraz spełniają zadanie architektonicznego obramowania otworu. Podział: a)ceglane, -3uki p3askie wykonany na deskowaniu gr.1c dla rozpiźto?ci 1,9m, oraz gr.1 1/2 c dla rozpiźto?ci1,3cm, -typ Klaina, b)stalowe, c)żelbetowe - wylewane na mokro, -prefabrykowane(L-19.L-22), d)inne, -ze sprężonych beleczek staloceramicznych, -z gazobetonu zbrojonego. NOŚNOŚĆ KONSTRUKCJI MUROWYCH. a)rozciąganie b)ściskanie -pod wpływem wzrastającego obciążenia zaprawa w spoinach poziomych ulega uplastycznieniu, doznaje dużych odkształceń poprzecznych i powoduje powstanie w cegłach naprężeń rozciągających które decydują o wytrzym. muru na ściskanie. Zaprawa w tych spoinach znajduje się w stanie trójosiowego ściskania, a cegła w stanie dwukierunkowego rozciągania ze ściskaniem. Przebieg i fazy zniszczenia muru ściskanego: FAZA I - trwa od początku powstania rys i pęknięć czyli gdy: ? = 0,4 - 0,6 wytrzym.śr. na ściskanie murów na zaprawie wapiennej, ? = 0,5 - 0,7 na zaprawie cem.-wap. FAZA II - rozwój pźkniźę pionowych na wysoko?ę kilku warstw, utworzenie oddzielnych s3upków o szer. 1/2 ceg3y ? ? 0,8 - 0,9 wytrzym. śr. FAZA III - słupki tracą stateczność - rozpad murów. c)zginanie -istotnymi parametrami są właściwości strefy rozciąganej gdyż wytrzym. muru na ściskanie jest kilkakrotnie większa od wytrzym. w strefie rozciąganej, zależnie od układu warstw schematu pracy. Wtrrzym. murów ściskanych - wzory doświad.dla murów z cegły: Rśr.m - wytrzym. śr. kg/cm2 (jednostki dla wersji oryginalnej), Rc - wytrzym. cegły na ściskanie kg/cm2 , Rz - wytrzym. zaprawy na ściskanie kg/cm2. Wniosek: -wytrzym. muru na ściskanie w stosunkowo niewielkim stopniu zależy od wytrzym. zaprawy, -wpływ wytrzym. zaprawy na wytrzym. muru jest natomiast większy, gdy wytrzym. cegły na ściskanie jest większa. KONSTRUKCJE DACHOWE. Elementy dachu, podział funkcyjny:, -ustrój nośny(formuje kształty dachu przenosi obciążenia), -pokrycie (osłona izolacyjna przed wpływami atmosferycznymi). Kształt: -pulpitowy (konstrukcja jednospadowa), -szczytowy (konstrukcja dwuspadowa), -mensardowy, -półszczytowy, -naczółkowy, -czterospadowy, -pilasty. Typy: I)dachy o konstrukcji ciesielskiej, II)tarasy, III)stropodachy: a)nieocieplone, b)ocieplone: -pełne, -odwrócone, -odpowietrzone, -wentylowane: (dwudzielone ze stropem podwieszonym, szczelinowe, kanalikowe). Przekrycia, -łupiny cienkościenne, -konstrukcje siatkowo-linowe (wiszące), -struktury przestrzenne, -przekrycia pneumatyczne. Konstrukcje ciesielskie (więźby dachowe). Proste układy statyczne, mała rozpiętość, nieekonomiczne: -duże zużycie drewna, -pracochłonna obróbka złącz: -dachów dwuspadowych, a)ustrój krokwiowy, b)ustrój krokwiowo-jętkowy: -z dwiema ścianami stolcowymi, -z jedną ścianą stolcową, -bez ścian stolcowych (inaczej - jętkowy, a ze ścianami stolcowymi - płatwiowo-jętkowy), c)płatwiowo-kleszczowy: -zwykły, -ze ścianką kolankową, -z kozłami (słupami ukośnymi), d)wieszarowy, -dachów jednospadowych, -ustrój krokwiowy, -płatwiowo-kleszczowy, -wieszarowy. Materiały: -drewno sosnowe, świerkowe lub jodłowe kl. III/IV, przesuszone o wilgotności <23%, zaimpregnowane środkami grzybobójczymi. Drewno na styku z murem odizolowane papą, -kołki, klocki, wkładki połączeń: dębowe, akacjowe, - gwoździe, śruby, klamry stalowe. Ustrój krokwiowy- a)krokwie oparte na belkach stropowych: -złącza na zawidłowanie , -złącze na nakładkę, -złącze na wrąb czołowy. B)ustrój krokwiowy gdzie w wiązarach pełnych krokwie oparte są na belkach stropowych co 3-4m, a wiązarach pośrednich na płatwi stropowej. C)krokwie oparte na murłatach ułożonych na ścianach zewn. (wieńcu, stropach żelbetowych) przenoszą siły rozporowe. Ustrój krokwiowo- jętkowy. Element poziomy- jętka. A)usztywnia każdą parę krokwi, b)stanowi sprężystą podporę (zmniejsza ugięcia, momenty gn1ce), umieszczona w 3/4 d3ugo?ci krokwi. C)wci1ga do wspó3pracy krokiew po stronie przeciwnej. Z31cze miźdzy krokwi1, a jźtk1 na gwo?dzie z dodatkiem siode3ka z deski. Ustrój krokwiowo -jętkowy z jedną ścianą stolcową. Zadaniem ścian stolcowych jest zmniejszenie długości wyboczeniowej jętki i usztywnienie dachu w kierunku podłużnym i poprzecznym (miecze). Ustrój płatwiowo- kleszczowy. Krokwie tego dachu opierają się nie na jętkach lecz na płatwiach podpartych słupkami. Usztywnienie za pomocą kleszczy stosuje się co 3 lub 4 przęsła. Są tu więc dwa rodzaje wiązarów: a)puste (para krokwi podparta jest jedynie płatwią), b)pełne (dodatkowo pojawiają się kleszcze obejmujące z dwóch stron słupki oraz pełne krokwie pod płatwią i skręcone z nimi śrubami. W dachach takich końce krokwi mogą być oparte na poziomej belce zwanej płatwią dolną). Ustrój ten dzieli się na: -ze ściankami kolankowymi i zastrzałami, -z kozłami (słupami ukośnymi), -ze ścianką kolankową oraz słupami podłużnymi, -z jedną ścianką stolcową, z dwiema ściankami stolcowymi. Ustroje wieszarowe - stosowane są gdy brak podpór pośrednich przy większych rozpiętościach. Wiązar dźwiga kilka par krokwi za pomocą płatwi. Rodzaje wiązarów: -wiązar wieszarowy jednowieszakowy, -wiązar wieszarowy jednowieszakowy z krzyżulcami.
STROPODACHY.- jest to dach płaski, stanowiący konstr.całośc z najwyżej położonym stropem budynku. Może on pełnić jednoczenie funkcję dachu. Jeżeli stropodach jest przeznaczony do przebywania na nim ludzi, to nazywany jest tarasem. Podział stropodachó: a)nieocieplone b)ocieplone: -pełne, -odpowietrzane, -wentylowane. Podział na warstwy: -konstrukcyjna(kratownice, płatwie stalowe), -ocieplająca, -wyrównawcza(gładź cem.), -pokrycie (płyty eternitowe bez azbestu, azbestowo cem., faliste z tworzyw sztucznych, faliste z blachy stalowej i cynkowej). Stropodachy pełne: -2xpapa asfaltowa na lepiku, -papa asfaltowa na tkaninie termicznej, -płyta z wełny mineralnej przyklejona na lepiku punktowo, -konstrukcja, -ocieplenie (styropian samogasnący twardy, płyty twardy z wełny miner. ? 180 kg/m3 , szkło piankowe czarne, zwykły styropian płyty twarde z wełny miner. (150:170) + gładź cem. Gr.3-5. Uwagi: Stosowanie w stropodachach pełnych warstwy paroszczelnej pod izolacją termiczną nie jest wskazane, izolacja ta jest tylko wtedy paroszczelna jeśli jest szczelniejsza od pokrycia zew. Pozornie paroszczelna powłoka nie wytrzymuje przenikania pary zimą a latem utrudnia wysychanie wilgoci. Warstwy: -zasypka ze żwiru o uziarnieniu 16-32mm (gr. warstwy odpowiada gr. warstwy ocieplającej), -alternatywnie płytki betonowe odciągające termoizolację by nie wypłynęła w deszczu (i pod wpływem wiatru), -dwie warstwy styropianu ułożone na zakładkę, -pokrycie wodoszczelne na warstwie wyrównawczej (na bitumiczne pokrycie położyć folię z tworzywa sztucznego), -konstrukcja (np. Płyty korytkowe) spadek 3-5%, wahania temp. -18do 28 C' zamiast -20 do 80 C'. Stropodachy wentylowane: -dwudzielne, -ze stropem podwieszonym, -szczelinowe, -kanalikowe. Wentylacja -ciągłe szczeliny lub otwory w ścianie, -w przeciwległych końcach: wloty i wyloty. Powietrze dostaje się do szczelin na skutek parcia wiatru, podgrzewa się w przestrzeni powietrznej wchłaniając przez to parę wodną. Ruch powietrza w przestrzeni powietrznej może być wynikiem: -działania wiatru, -różnic temp.(wlotem i wylotem). Zasady wentylowania: 1. Odległości między otworami wlotowymi i wylotowymi: - 25-30m dla stropodachów wysokich, -12-15m dla stropodachów niskich (przy większych rozpiętościach stosować wywietrznik co 5-6 m). 2. Przestrzenie powietrzne nad termoizolacją. 3. Swobodny przepływ powietrza -ścianki ażurowe(30%pow.). 4. Przy stosowaniu zew. ścian podłużnych budynku w kierunku północ-południe wentylacja powinna być powodowana różnicą temp. (projektować jak największą różnicę wysokości wlotów i wylotów). 5. W kierunku wschód-zachód - parcie wiatru (otwory 5-10cm ponad termoizolacją). 6. Powierzchnię otworów wentylacyjnych ustalić od : -wilgotności względnej powietrza w przykrywanym pomieszczeniu przepuszczalności stropu(wilgoć). Można przyjmować powierzchnię otworów równą 0,001 powierzchni połaci. Warstwa papy lub folii rzadziej samego lepiku ułożona na konstrukcji stropowej. W przypadku samego lepiku na stykach stropowych płyt prefabrykowanych winny być ułożone paski papy szerokości 20cm. STROPY. Stropy są to przegrody poziome dzielące budynek na kondygnacje. Stropy ze względu na materiał konstrukcyjny: -drewniane, -na belkach stalowych, -stalowo ceramiczne, -żelbetowe i ceramiczno żelbetowe. Ze względu na rodzaj konstrukcji nośnej: -płytowe, -belkowo płytowe, -belkowo pustakowe, -belkowo łupinowe, -płytowo żebrowe, -gęsto żebrowe. Zadania stropów: -dźwigają masę własną, obciążenia użytkowe, więźbę, -chronią od przenikania ciepła i dźwięków, ognia, -usztywniają ściany, konstrukcje budynku. Wymagania stropów: a)nad piwnicami: termoizolacyjność, odporność na wilgoć, b) międzykondygnacyjnych: izolacyjność akustyczna i termiczna, c)poddasza: termoizolacyjność, d)pomieszczeń wilgotnych: odporność na wilgoć, e)pomieszczeń magazynowych: nośność, odporność na środki chemiczne, ogień. Zasadnicze wymagania stawiane stropom: a)naprężenia panujące w stropach nie mogą przekroczyć dopuszczalnych, b)sztywność konstrukcji musi być taka aby odkształcenia pod wpływem obciążeń nie były zbyt duże, c)izolacyjność cieplna stropów powinna być dostosowana do różnicy temp. Panujących po obu stronach zagrody, d)ze względu na przenikanie dźwięku powietrznych strop powinien być szczelny i ciężki, a przed dźwiękami materiałowymi chroni strop: -miękka wykładzina podłogowa, -pływająca podłoga. Rodzaje stropów drewnianych: -strop nagi, -z podsufitka, -ze ślepym pułapem, -ze ślepym pułapem i podłogą opartą na legarach, -strop deskowy. Strop na belkach stalowych z płytą ceglaną (kleina): a)płyta typu lekkiego, b)typu półciężkiego, c)typu ciężkiego. Strop Kleina składa sie z belek dwuteowych oraz płaskich płyt międzybelkowych (wykonanych z cegieł i uzbrojonych płaskownikami lub prętami stalowymi). W strefie górnej występują naprężenia ściskające natomiast w dolnej rozciągające. Rozstaw belek w stropie Kleina waha sie w granicach od 1-1,6m w zależności od rozpiętości i obciążenia. Najczęściej zbrojenie umieszcza sie w co 2, w co 3 lub co 4 spoinie. Stropy stalowo -ceram. (Fert i F). Na strop ten składają sie tzry materiały: stal, ceramika, beton. Stropy te składają sie z pustaków ceram.i żeber żelbet. Strop Fert stosowany jest głównie w bud.jednorodzinnym, główne jego elementy to pustak i prefabrykowane belki stalowo -ceram. Na budowie konstruje sie żebra i wieńce stropowe, a na wierzchu pustaków wylewa sie płytę betonową. Rozróżnia sie: Fert 40, fert 45, fert 60. Belki stropu fert składają sie z: a)pasa dolnego wykonanego z kształtek ceram.o szer.12cm i dł.25cm.,wys.4cm oraz zbrojenia w formie kratowniczki, b)z betonu wypełniającego kształtki ceram.i łączącego kratowniczkę z ceramiką w jeden element konstr. Stropy F są bardzo podobne do stropów Fert, różnią sie tylko pustakami i wyróżnia sie: F45, F60. Stropy żelbetowe monolityczne. Dzielą sie na: 1)Płytowe- płaskie, zbrojone jednokierunkowo lub krzyżowo stosowane do przekrywania pomieszczeń przy odległości ścian od 2-5m. Gr.płyt nie powinna być mniejsza niż 6cm w obiektach bud.powszechnego, 12cm -płyty nad przejazdami. Płyty mogą być: wolnopodparte, obustronnie zamocowane lub wieloprzęsłowe. 2)Płytowo-żebrowe- stosuje sie w magazynach, nad piwnicami, pomieszczeniach przem. przy rozpiętościach powyżej 3,5m. Składają sie z żeber żelbetowych opartych na ścianach lub podciągach oraz płyty opartej na żebrach. Rozstaw żeber wynosi 1,5- 2,5m, wys.żeber przyjmuje sie większą od 1/20 ich rozpiętości. Żebra mogą być jednoprzęsłowe przy odległościach ścian zewn. do 6,5m i wieloprzęsłowe powyżej 6,5m. 3)Gęstożebrowe (skrzyniowe). Są to stropy, w których rozstaw żeber nośnych nie przekracza 90cm. Stropy te opierają sie na ścianach nośnych za pomocą wieńca żelbetowego wylewanego razem ze stropem. Rozróżnia sie 3 rodzaje tych stropów: a)bez wypełnienia (ze skrzynką wyjmowaną), b)z wypełnieniem nietrwałym c)z wypełnieniem trwałym (Akermana, TK, MK-1). Strop Akermana wykonuje sie z pustaków ceram.o wymiarach 180x300x195. Konstr.nośną tego stropu stanowią żebra żelbet.o rozstawie osiowym 31cm.z którymi współpracuje płyta betonowa wylana na pustakach. Żebra opierają sie na ścianach nośnych za pomocą wiwńca. W stropach o rozpiętości do 5m można nie wykonywać płyty betonowej. 4)Grzybkowe- charakteryzują sie brakiem żeber i podciągów- płyta żelbetowa opiera sie na słupach za pośrednictwem głowic w kształcie grzybka. Stosuje sie go przy dużych obciążeniach (>5KN/m2). Stosowany jest w magazynach, bud.przem. itp. Zalety: -wpływają na zwiększenie kubatury kondygnacji, -wymagają mniejszej ilości drewna na deskowania i rusztowania, -stwarzają dobre warunki oświetlenia wnętrz i łatwość utrzymania czystości. Rozstaw słupów wynosi 4-6m, a gr.płyty stropowej min.15cm. Stropy żelbetowe prefabrykowane. Podział ze względu na wymiary elementów: -średniowymiarowe i wielkowymiarowe. Podział ze względu na rodzaj konstr.: a)belkowo -pustakowe: są stropami gęstożebrowymi i składają sie z prefabrykowanych belek i pustaków wypełniających przestrzeń między belkami (DMS, DZ-3 (rozp. Do 6m) ,4 (do 6,60m),5(do 8,1m)). Belki stropów DZ-3 i DZ-4 powinny sie opierać na ścianach na odcinku min.8cm, a DZ-5 min.10cm za pośrednictwem wieńca. W stropach tych konieczna jest wykonywanie żeber rozdzielczych średnich. B)belkowe (T-27- belka ma kształt odwróconej litery t i wys.27cm, dł.belki jest dostosowana do modułu projektowego i rozstawu ścian nośnych od 3-6m. Do wypełniania pól między belkami stosuje sie pustaki gipsowe KMK-1 oraz płyty żużlo lub żwiro-betonowe. ZP-4, Ka-Be-1,De-Ce te typy stropów są obecnie rzadko stosowane poniważ charakteryzują sie znacznym klawiszowaniem poszczególnych elementów. Obecnie stosowane są tylko stropy łupinowe De-Ce, szer.łupin wynosi 60cm, gr.ścianki 3-4cm, wys.15-20cm, rozp.8-10m. C)wielkopłytowe- stosuje sie w budynkach o ścianach prefabrykatów wielkoblokowych i wielkopłytowych i o konstr.szkieletowej stropy te najczęściej wykonuje sie z prefabrykatów wielkopłytowych. Ze względu na konstr.dzielimy: -gęstożebrowe, -żebrowe, -fałdowe, -rusztowe, -płytowe pełne. Najbardziej rozpowszechnione są płyty stropowe wielkokanałowe (żerańskie) oraz płyty pełne.
| Dane autora: | ||